İbni Haldun Hayatı
İbni Haldun Kimdir?

İbn Haldun, 1332–1406 (Hicrî 732 / 808) yılları arasında yaşamış olan astronom, iktisatçı, tarihçi, matematikçi, sosyal bilimci ve İslam bilginidir bir zattır. Gerçek ismi Abdurrahman b. Muhammed b. Ebu Bekr Muhammed b. Hasan’dır.

İbn Haldun Hayatı

İbn Haldun, Ramazanı şerif ayında 1332 yılında Tunus’ta, nesli sahabelerden Vâil b. Hacer’e uzanan, Arap bir ailede dünyaya geldi. Soyu Yemen kabilelerinden Hadramut’a kadar uzanmaktadır. Dedelerinden, ilk olarak Halid b. Osman, Endülüs’teki Karmuna’ya hicret etti. Endülüs halkının âdeti olarak Halid olan ismine u ve n harfleri eklenerek ismi Haldun’a dönüştü.İbn Haldun’un yaşamı çok iyi şekilde belgelenmiş ve özgeçmişini İbni Ḫaldūn wa-riḥlatu-hu ġarban wa-šarqan isminde anlatan bu kitap 1951 yılında Kahire’de Muhammed ibn-Tāwīt at-Tanjī tarafından yayınlanmıştır.İbni Haldun Hayatı Kısaca İbni Haldun Kimdir?

İbni Haldun, 1332–1406 (Hicrî 732 / 808) yılları arasında yaşamış olan astronom, iktisatçı, tarihçi, matematikçi, sosyal bilimci ve İslam bilginidir bir zattır. Gerçek ismi Abdurrahman b. Muhammed b. Ebu Bekr Muhammed b. Hasan’dır. Şimdi İbni Haldun’nun hayatına geniş bir yer verelim.

İbni Haldun Hayatı

İbni Haldun, Ramazanı şerif ayında 1332 yılında Tunus’ta, nesli sahabelerden Vâil b. Hacer’e uzanan, Arap bir ailede dünyaya geldi. Soyu Yemen kabilelerinden Hadramut’a kadar uzanmaktadır. Dedelerinden, ilk olarak Halid b. Osman, Endülüs’teki Karmuna’ya hicret etti. Endülüs halkının âdeti olarak Halid olan ismine u ve n harfleri eklenerek ismi Haldun’a dönüştü. İbn Haldun’un yaşamı çok iyi şekilde belgelenmiş ve öz geçmişini İbni Ḫaldun wa-riḥlatu-hu ġarban wa-sarqan isminde anlatan bu kitap 1951 yılında Kahire’de Muhammed ibn-Tawit at-Tanji tarafından yayınlanmıştır.

İbn Haldun banu chaldun isminde asil soylu bir aileden, birkaç kuşak Carmona ve Sevilla, Endülüs’ de yaşamışlardır. Zaten Haldun aile ismi kökeni öncülleri Halid’ten gelir. Öz geçmişinde İbn Haldun, kökeninin İslam Peygamberi Muhammed Mustafa sav. Zamanında Arap-yemen kabilelerinden Hadramut’a kadar uzandığından ve ailesinin İslami fetih başlarında İspanya’ya geldiğinden bahseder. Ailesi o zamanlarda kuzey Afrika’da en iyi öğretmenlerden hocalardan eğitim almasını sağlamıştır. Babası fakih idi ve kendini fıkıh ile edebiyata adamıştı. İbni Haldun, Tunus’ta Kur’an-ı Kerim ezberleyerek ve tecvit öğrenerek yetişti. Aynı zamanda babasından Arapça ilimleri, İslam hukuku ve Arapça dersleri aldı. Babası, İbn Haldun’un dönemindeki en iyi âlimlerden ders almasına özen gösterdi.

Your ads will be inserted here by

Easy AdSense.

Please go to the plugin admin page to
Paste your ad code OR
Suppress this ad slot.

Kaliteli özel bir Arap eğitimi olan, Kur’an, Arap dilbilimi, Hadis ve İslam hukuk (Fıkıh) (Arapça: derslerini alır. Ayrıca tasavvuf, matematikçi ve filozof al-Ābilī’den Matematik, Mantık ve Felsefe eğitimini almıştır, İbn Rüşt Abū Walīd Muhammed bin Aḥmad ibn Muḥammad bin Rušd), İbn Sina Ali al-Ḥusayn ibn Abd Allah ibn Sina), Fahreddin Razi Abu Abdullah Muhammed ibn Umar ibn al-Husayn al-Taymi al-Bakri al-Tabaristani Fakhr al-Din al-Razi) ve Şerafeddin al-Tusi Sharaf al-Dīn al-Tūsī)’nin eserlerini öğrenir.

Eğitimi tamamlanınca Tunus şehrinde Hafsid hanedanından Sultan Abu İshak İbrahim II. al-Mustansır’ın yazmanı olarak çalışır. 20 yaşlarına gelince siyasal meslek hayatı başlar, Sultan Abu İshak emriyle İbn Tafrāgīn’nin yanında idari işler görevi kendisine verilir. İbn-i Haldun hayatının ilk dönemlerinde uzun bir süre hükümette memur olarak çalıştı. İbn Haldun, az sayıda eser bırakmıştır. El-İbar, Divan-i Mübteda, el-Haber fi Eyyamu’l-Arab, el-Acem ve el-Berber eserlerinin en meşhurlarıdır. Türkçede bilinen en ünlü eseri mukaddime’dir.

İbn Haldun’un Kahire’ye Yerleşmesi

Hicri takvimine göre 784 yılında hac ibadetini yapmak istedi ve kırk gün boyunca deniz yolculuğu yaptıktan sonra İskenderiye’ye ulaştı. O dönemde Sultan Berkuk yönetimi üstleneli daha on gün olmuştu. O sene hacca gitme imkânı olmadı ve Kahire’ye geldi. Kahire’de, ilim öğrenmek isteyen talebeleri kendisinden ders almak istediler. Ezher Camiinde talebelere ders vermeye başlayan İbn Haldun’un mertebesi çok yükseldi ve Sultan Berkuk tarafından ödüllendirildi mükâfatlandırıldı. Kahire’de kalmaya karar verdikten sonra ailesini de yanına getirmek istedi. Ancak geri dönmesini sağlamak için Tunus Sultanı bu isteğini kabul etmedi. Sultan Berkuk devreye girerek Tunus Sultanına bir mektup yazdı.

İbn-i Haldun, Amr b. As Camii yakınındaki Kamhiye medresesinde öğretmenlik hocalık, sonra da Mısır Kraliyet kadılığı görevine getirildi. O dönemde ailesi Tunus’tan gemi ile Kahire’ye gelirken gemileri kasırgaya tutulup battı ve ailesinin tüm fertleri boğularak vefat ettiler. Büyük bir üzüntüye uğrayan İbn Haldun’un gün geçtikçe üzüntüsü arttı ve görevden ayrılmaya karar verdi. İlim, ders verme, okuma ve kitap telif etmeden başka kendini teselli edecek hiç bir şey bulamadı. İbn-i Haldun, Mısır’da 24 sene kadar kaldı. O dönemde hacca, Beyt-i Makdis’i ziyarete ve Timurlenk ile görüşmek için Şam’a gitmesinden başka Mısır’dan hiç hiçbir şekilde ayrılmadı.

İbn Haldun’un Vefatı

Hicri takvime göre, 808 yılının ramazanı şerif ayında Mısır’da vefat etti ve mısırda Defnedildi.

İbni Haldun Eserleri